Microeconomic – kinh tế vi mô: Các khái niệm cơ bản

Microeconomic là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng của kinh tế học. Dựa vào kinh tế vi mô, các doanh nghiệp hiểu được tâm lý và hành vi của khách hàng để đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp. Vậy Microeconomic là gì? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Kinh tế vi mô – Microeconomiclà gì?

Micro-ecomomic (kinh tế vi mô) là một phân ngành thuộc kinh tế học, nghiên cứu về hành vi của cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp trong việc ra quyết định phân bổ các nguồn lực sản xuất, trao đổi và tiêu dùng.

Microeconomic thường được các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ áp dụng để nghiên cứu khách hàng và thị trường. Tại Việt Nam, cùng với kinh tế học vĩ mô, môn kinh tế học vi mô là môn cơ sở ngành, được giảng dạy cho tất cả các sinh viên khối ngành kinh tế nói chung.

Nghiên cứu kinh tế vi mô tập trung vào sự lựa chọn của cá nhân, các yếu tố tác động tới sự lựa chọn đó và quyết định mua hàng của người tiêu dùng ảnh hưởng như thế nào tới giá cả, cung cầu của thị trường. Đồng thời, kinh tế vi mô cũng nghiên cứu giá cả và sản xuất tại những thị trường nhỏ, đơn lẻ cùng sự tương giác giữa các thị trường đó với nhau.

Kết quả nghiên cứu kinh tế vi mô cũng là cơ sở quan trọng của việc nghiên cứu kinh tế vĩ mô và toàn bộ nền kinh tế. Các nhà quản lý, hoạch định chính sách sử dụng kết quả này để đưa ra các quyết sách quan trọng đối với nền kinh tế.

Kinh tế vi mô nghiên cứu những vấn đề gì?

Kinh tế học vi mô nghiên cứu các vấn đề liên quan đến hành vi của các cá nhân, gia đình và doanh nghiệp, cụ thể như sau:

• Những vấn đề cơ bản của kinh tế học như cung, cầu, giá cả thị trường…
• Hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất
• Cấu trúc của thị trường gồm phân loại thị trường, đặc điểm từng loại thị trường, hành vi của doanh nghiệp và tiêu dùng trong từng thị trường đó. 
• Phương pháp nghiên cứu thị trường và khách hàng của doanh nghiệp, từ đó để ra các xác định và quản lý giá sản phẩm.
• Vai trò, chính sách của Chính phủ đối với nền kinh tế trong cơ chế kinh tế thị trường
• Các nguồn lực của sản xuất, kinh doanh như lao động, vốn, tài nguyên…

Vai trò và ý nghĩa của kinh tế vĩ mô là gì?

Microeconomic có vai trò quan trọng đối với việc ra quyết định của cá nhân và doanh nghiệp. Việc nghiên cứu kinh tế học vi mô giúp bạn giải thích được những biến đổi về hành vi của cá nhân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế, cụ thể:

• Giải thích các sự kiện kinh tế liên quan đến hành vi của người tiêu dùng, quy luật cung cầu, tại sao giá mặt hàng này tăng/giảm…
• Giải thích sự ảnh hưởng của hành vi người tiêu dùng đối với người tiêu dùng khác, doanh nghiệp và nền kinh tế.
• Giải thích sự phân công lao động trong doanh nghiệp và nền kinh tế.
• Giúp người học hiểu được các chính sách kinh tế.
•  Hướng người tiêu dùng nên và không nên làm gì đối với từng thị trường và thời điểm.

Một số khái niệm cơ bản của Microeconomic

Nghiên cứu về kinh tế học vi mô đề cập đến rất nhiều vấn đề như cung cầu, thị trường, chi phí sản xuất, kinh tế lao động, các loại thị trường… cụ thể như sau:

Cung, cầu, cân bằng cung – cầu

Kinh tế vi mô nghiên cứu sự thay đổi của cung, cầu dưới tác động của nhiều yếu tố kinh tế khác nhau. Đồng thời, nghiên cứu tác động của cung – cầu tới việc xác định giá các loại hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Bạn sẽ có câu trả lời cho vấn đề “Giá hàng hóa do người tiêu dùng hay doanh nghiệp sản xuất quyết định”. Một số khái niệm cần làm rõ như sau:

• Cung là tổng số hàng hóa, dịch vụ mà người sản xuất sẵn sàng cung ứng trên thị trường ở nhiều mức giá khác nhau, trong một khoảng thời gian nhất định, loại bỏ tác động của các yếu tố khác.
• Cầu là tổng số hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng sẵn sàng mua ở nhiều mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định, loại bỏ tác động của các yếu tố khác.
• Giá thị trường hiểu đơn giản là mức giá được xác định tại điểm giao của cung và cầu.

Ví dụ: Thời gian đầu bùng dịch Covid-19, nhu cầu khẩu trang của người dân tăng cao dẫn tới giá khẩu trang tăng đột biến gấp 4 – 5 lần giá gốc. Hay giá thanh long sụt giảm, người trồng không có lãi, phải vứt bỏ do lái buôn không lấy hàng.

Lý thuyết sản xuất (Production theory)

Lý thuyết này nghiên cứu về việc sản xuất hay quá trình chuyển đổi từ nguyên liệu đầu vào thành sản phẩm và bán ra thị trường. Cụ thể, nghiên cứu nguồn cung nguyên liệu, quá trình sản xuất, hoàn thành sản phẩm, bán sản phẩm… và chi phí phát sinh trong từng quy trình. Cũng có thể là quá trình sản phẩm được nhập về, lưu kho, trưng bày và bán ra.

Ví dụ: Một doanh nghiệp bán lẻ sẽ nhập hàng từ nguồn nào, phân phối như thế nào cho tới khi trưng bày tại cửa hàng và bán ra. Tính toán chi phí nhập hàng, kiểm hàng, lưu kho, vận chuyển, marketing, bán hàng, sau bán…

Chi phí sản xuất (Costs of production)

Lý thuyết này cho rằng giá cả hàng hóa, dịch vụ được quyết định bởi mức giá của các nguồn lực tạo ra nó. Dựa vào đây, doanh nghiệp có thể xác định giá sản phẩm của mình.

Ví dụ: Một cửa hàng quần áo nhập chiếc áo 50.000đ, bán ra 150.000đ. Ngoài giá nhập, giá bán đã cộng thêm tiền vận chuyển, tiền quảng cáo, tiền thuê nhân viên bán hàng và tiền lãi.

Kinh tế lao động (Labor economics)

Kinh tế lao động nghiên cứu về chức năng và động lực của thị trường lao động, sự tương tác giữa người lao động và người sử dụng lao động để đưa ra mô hình kết quả giữa tiền lương, việc làm và thu nhập.

Ví dụ: Đối với công việc này thì tiền lương bao nhiêu là phù hợp, phúc lợi, môi trường làm việc như thế nào? Khi nào nên tăng lương và phúc lợi? Việc tăng lương mang lại kết quả gì cho doanh nghiệp?

Các loại thị trường

Microeconomic nghiên cứu 3 dạng thị trường chính, bao gồm thị trường cạnh tranh hoàn hảo, thị trường cạnh tranh không hoàn hảo và thị trường độc quyền. Hiểu rõ ưu và nhược điểm của từng loại thị trường đối với doanh nghiệp, người tiêu dùng và nền kinh tế.

• Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là thị trường có nhiều người mua và nhiều người bán những sản phẩm hàng hóa giống hệt nhau, không người mua/người bán nào có quyền quyết định giá cả.
• Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo là thị trường mà các điều kiện cần thiết để cho việc cạnh tranh hoàn hảo không được thỏa mãn.
• Thị trường độc quyền là thị trường mà chỉ có một người bán duy nhất, bán một loại sản phẩm duy nhất không thể thay thế.

Trên đây là giải thích khái niệm kinh tế học vi mô – Microeconomic và một số khái niệm liên quan. Những lĩnh vực nghiên cứu của kinh tế vi mô liên hệ mật thiết tới cuộc sống sinh hoạt của mỗi người. Dựa vào đó, bạn có thể giải thích một số hiện tượng kinh tế phổ biến.